Month: Մայիսի 2025

Այս շաբաթը մենք անցկացրեցինք հետաքրքիր և ճամբարային։ Շաբաթվա ընթացքում առարկաներից միայն արել ենք մաթեմատիկա, երգ և մայրենի։ Շաբաթվա ընթացքում հյուրընկալել ենք Գոմքի միջնակարգ դպրոցի սովորողներից մի քանիսին և նրանց հետ լավ ժամանկ ենք անցկացրել։ Գրել ենք մաթեմատիկայի և մայրենիի թեստեր։ Պատրաստվել ենք <<Հակաբացիլ Կոմիտաս>> նախագծին։ Օգտվել ենք լողավազանից և հետաքրքիր սեղանի խաղեր ենք խաղացել։ Շատ հետաքրքիր ճամբարային շաբաթ էր։

1. На краю деревни жили аисты.
2. Один из аистов погиб.
3. Другой аист один кормил своих птенцов.
4. Аистята всё время просили есть.
5. Ребята увидели птенцов.
6. Один мальчик протянул маленькую рыбку аисту.
7. Аистята сначала испугались, но потом съели.
8. Ребята стали кормить аистов каждый день.

«Аисты»

На краю деревни росло большое дерево, на котором аисты устроили своё гнездо. Однажды люди узнали о гибели одного аиста. Когда вывелись птенцы, пришлось другому аисту одному кормить своих птенцов.

Ему было трудно. Аистята подрастали. Они всё время просили есть. Из гнезда видны были головки птенцов. Малыши беспокойно смотрели по сторонам, потому что были голодны.

Шли с речки ребята, увидели птенцов. Один мальчик снял со связки маленькую рыбку. Он протянул её на шесте прямо аисту в клюв. Аистята сначала испугались. Но один схватил рыбу и съел. С тех пор ребята стали помогать аисту кормить птенцов. Каждый день ловили они в речке за рощей рыбу для аистят.

Вопросы:

1. Где находилось гнездо аистов?
2. Что случилось с одним из аистов?
3. Как себя вели аистята, когда были голодны?
4. Кто увидел голодных птенцов?
5. Как отреагировали птенцы на первую рыбу?
6. Что стали делать ребята каждый день?
7. Чему учит нас эта история?

Հարցաշար

• Վերնագրի՛ր — «Մաթեմատիկայի ստուգատես. Չափումներ, պարագիծ և մակերես»
• Պատկերի՛ր (3d paint -ով կամ քեզ հարմար այլ ծրագրով ) խորանարդ և ուղղանկյունանիստ:
• Հաշվի՛ր քառակուսու պարագիծը և մակերեսը, եթե նրա չափումներն են․
  8 սմ — P = 8 x 4 = 28, S = 8 x 8 = 64
  9սմ — P = 9 x 4 = , 10սմ, 11սմ, 12սմ 
  13դմ, 14դմ, 15դմ, 16դմ, 17դմ
  18մ, 19մ, 20մ, 21մ, 22մ, 
  23մմ, 24մմ, 25մմ, 26մ
• Հաշվի՛ր ուղղանկյան պարագիծը և մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 
  5 դմ և7 դմ 
  7 դմ  և 8 դմ
  15 մմ և 14 մմ
  16 մմ և 17 մմ 
• Գտնել ABCDE բեկյալի երկարությունը, եթե AB=11սմ, BC=5 սմ, CD=8 սմ, DE=14 սմ:
• Աշխատանքի կատարման տևողությունը։

Մաս 1

Բակտերիաներն ունեն կենդանի օրգանիզմներին բնորոշ հատկությունները՝ աճ, զարգացում, նյութափոխանակություն, բազմացում և այլն:
Մանրէներն այնքան փոքր են, որ անզեն աչքով տե­սանելի չեն: Դրանք տեսանելի են դառնում միայն խոշորացնող սարքերի օգնությամբ: Հոլանդացի վարպետ և բնագետ Անտոնի վան Լևենհուկը, այդպիսի մի պարզ սարք ստեղծելով, բացահայտեց մանրէները: Մանրէների մի մեծ մասը բակտերիաներն են: Դրանք պարզունակ միաբջիջ օրգանիզմներ են, որոնք սնվում, շարժվում, կիսվում և բազմանում են, օժտված են նաև այլ հատկություններով:  Բակտերիաները տարբեր ձևի են՝ ցուպիկաձև, գնդաձև, ստորակետաձև, պարուրաձև և այլն: Այդ ձևն ապահովվում է որոշա­կի լավ արտահայտված արտաքին կառույցով, որր շրջապատում է բակ­տերիան: Նման կառույցը նաև պաշտպանում է բակտերիան միջավայրի տարբեր անբարենպաստ գործոններից, օրինակ՝ սուր առարկաներից, բարձր ջերմաստիճանից կամ ճնշումից, քիմիական տարբեր նյութերից: Բակտերիաները շատ կայուն են:
Երկրագնդի վրա կենդանի օրգանիզմներից են բույսերը և կենդանինե­րը: Բացի դրանցից՝ կան փոքր, մանր օրգանիզմներ՝ մանրէներ, որոնց մեծ մասը բակտերիաներն են: Բակտերիաները  տարածված են գրեթե ամենուրեք՝ մյուս կենդանի օրգանիզմների հետ կազմելով կենսոլորտը:

Continue reading “Բակտերիաների դերը բնության մեջ” →

Բակտերիաներն ունեն կենդանի օրգանիզմներին բնորոշ հատկությունները՝ աճում են, զարգանում, նյութափոխանակություն են կատարում, բազմանում և այլն։ Ներկայումս բնութագրված են մոտ տասը հազար բակտերիա, սակայն իրականում գոյություն ունի միլիոնից ավելի տարբեր տեսակի բակտերիաներ։ Բակտերիաները կյանքի նախնական ձևերն են։ Դրանք շատ փոքր են և տեսանելի են միայն մանրադիտակով։ Մի կաթիլ ջրում հանգիստ կարող են ապրել 40 միլիոն բակտերիաններ։ 1 գրամ հողում կարող է լինել 300 հազարից մինչև 90 միլիոն բակտերիա։ Սովորաբար բակտերիաների երկարությունը չի անցնում մի քանի միկրոմետրից և լինում են տարբեր ձևերի։ Բակտերիաները տարածված են ամենուր՝ հողում, ջրում, օդում, բույսերի, կենդանիների և մարդկանց օրգանիզմներում։ Դրանց կարելի է հանդիպել այնտեղ, որտեղ թվում է, թե կյանքի գոյության համար անհրաժեշտ պայմաններ չկան։ Ըստ տարբեր հաշվարկների աշխարհում կա հինգ նոնիլլիոն բակտերիա։ Բակտերիաները լինում են ցուպիկաձև, գնդաձև, ստորակետաձև, պարուրաձև։ Դրանք բավական ակտիվ կյանքով են ապրում։ Օրվա ընթացքում կարող են ուտել իրենց զանգվածից 30 անգամ ավելի սնունդ։ Երբ խոնավությունը, սնունդը, ջերմաստիճանը և այլ պայմաններ բարենպաստ են, բակտերիաները շատ արագ աճում և բազմանում են։